Türkiye’de emeklilik sistemi genel olarak yaş ve prim şartlarına dayanıyor. Ancak Sosyal Güvenlik Mevzuatı’nda yer alan bazı özel düzenlemeler sayesinde belirli gruplar, yaş şartına takılmadan emekli olabiliyor. 2025 yılı itibarıyla 1.800 prim günüyle emeklilikten, engelli çocuğu olan kadın çalışanlara kadar birçok farklı hak devrede bulunuyor.
1.800 Prim Günüyle Yaş Beklemeden Emeklilik
Çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybettiği sağlık kurulu raporuyla tespit edilen sigortalılar, malulen emeklilik kapsamında yaş şartı olmadan emekli olabiliyor. Bu hak için en az 10 yıl sigortalılık süresi ve 1.800 prim günü yeterli sayılıyor.
Eğer sigortalı için “başkasının sürekli bakımına muhtaç” ibaresi bulunan bir rapor düzenlenmişse, 10 yıl sigortalılık şartı da aranmayarak yalnızca 1.800 prim günüyle emeklilik imkânı sağlanıyor.
Engelli Çocuğu Olan Kadınlara Özel Emeklilik Hakkı
Bakıma muhtaç engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılar için erken emeklilikte önemli bir avantaj bulunuyor. Bu kapsamda, çalışılan sürelerin dörtte biri prim günlerine ekleniyor.
Aynı oranda yaş indirimi de uygulandığı için kadın çalışanlar, normal emeklilik yaşını beklemeden maaş bağlatabiliyor. Düzenleme, hem SSK hem de diğer sigorta kollarındaki kadın çalışanları kapsıyor.
1999 Öncesi Sigortalılar İçin 3.600 Günle Emeklilik
8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar için geçerli olan kural kapsamında, 3.600 prim gününü tamamlayan sigortalılar 49 yaş şartıyla emekli olabiliyor. Bu düzenleme sayesinde, normal emeklilik yaşına kıyasla daha erken maaş alma imkânı oluşuyor.
Özellikle uzun süre prim ödemiş ancak yaş engeline takılan sigortalılar için bu hak önemli bir avantaj sağlıyor.
1999 Sonrası Sigortalılar İçin Sınırlı Seçenek
8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olan çalışanlar için yaş şartı daha katı uygulanıyor. Bu grupta yer alanlar, malulen emeklilik veya özel durumlar dışında, yaş koşulunu tamamlamadan emekli olamıyor. Erken emeklilik seçenekleri oldukça sınırlı tutuluyor.
Kimler Yaş Şartsız Emeklilikten Yararlanabiliyor?
Mevcut düzenlemelere göre yaş beklemeden emekli olabilecek gruplar şu başlıklar altında toplanıyor:
-
En az yüzde 60 iş gücü kaybı bulunan ve 1.800 prim günü olan sigortalılar
-
Başkasının bakımına muhtaç raporu bulunan sigortalılar
-
Bakım yükümlülüğü bulunan engelli çocuğa sahip kadın çalışanlar
-
8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olan ve 3.600 günü tamamlayanlar
Bu şartları sağlayan sigortalılar, yaş engeline takılmadan emeklilik hakkı elde edebiliyor.
